Khi nhắc đến các mối nguy trong học đường, nhiều người nghĩ đến bạo lực học đường, áp lực thi cử, mạng xã hội. Nhưng có một “kẻ thù vô hình” vẫn đang âm thầm tồn tại, gây ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe học sinh – đó là khói thuốc lá.
Dù đã có quy định cấm hút thuốc tại nơi công cộng, bao gồm cả trường học, nhưng trên thực tế, việc hút thuốc của học sinh, giáo viên hoặc nhân viên trong khuôn viên trường học vẫn còn xảy ra ở nhiều nơi. Đặc biệt, thuốc lá điện tử đang lén lút xâm nhập vào các trường THCS, THPT với hình thức tinh vi, khó kiểm soát.
Theo khảo sát của Bộ Y tế, gần 15% học sinh từ 13–17 tuổi tại Việt Nam đã từng thử hút thuốc, trong đó phần lớn bắt đầu từ tuổi học sinh THCS.
Thuốc lá điện tử được ngụy trang dưới dạng bút, USB, lọ nước hoa, khiến nhà trường và phụ huynh khó phát hiện.
Việc học sinh hút thuốc trong lớp học, nhà vệ sinh hoặc khuôn viên trường không chỉ vi phạm nội quy mà còn đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng học đường.
Việc xây dựng môi trường học đường không khói thuốc không chỉ là để tuân thủ luật, mà còn là bước đi cấp thiết để:
Bảo vệ sức khỏe thể chất, tinh thần và trí tuệ của học sinh.
Hình thành thói quen sống lành mạnh, không lệ thuộc vào chất kích thích từ nhỏ.
Tạo môi trường giáo dục tích cực, thân thiện, giúp học sinh phát triển toàn diện.
Để mục tiêu “Học đường không khói thuốc” đi vào thực chất, cần sự phối hợp đồng bộ giữa nhà trường – phụ huynh – học sinh – cơ quan chức năng:
Treo biển cấm hút thuốc tại các vị trí dễ thấy (cổng trường, lớp học, khu vệ sinh…)
Tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề về tác hại thuốc lá, nhất là thuốc lá điện tử.
Tăng cường kiểm tra đột xuất, xử lý nghiêm trường hợp vi phạm (cả học sinh lẫn cán bộ, giáo viên nếu có).
Xây dựng bộ quy tắc ứng xử học đường có nội dung cụ thể về phòng chống hút thuốc.
Không hút thuốc trước mặt con, không mang thuốc lá vào nhà.
Nhận biết dấu hiệu sớm khi con có hành vi tiếp xúc với thuốc lá điện tử.
Phối hợp với giáo viên để theo dõi và giáo dục con về tác hại lâu dài của thuốc lá.
Được học kỹ năng từ chối, kỹ năng nói “không” với lời mời hút thử.
Được tham gia vào câu lạc bộ “Không khói thuốc”, đóng vai trò truyền thông, tuyên truyền trong trường.
Được trao quyền báo cáo khi phát hiện vi phạm khói thuốc trong khuôn viên trường.
Sử dụng video, podcast, infographics về tác hại thuốc lá để lan tỏa thông điệp dễ tiếp cận với học sinh.
Khuyến khích học sinh làm clip TikTok/Instagram với thông điệp tích cực về "No Smoking School".
Tạo hệ thống báo cáo nặc danh qua app hoặc email để học sinh có thể phản ánh vi phạm.
Một trường học không khói thuốc không phải là ước mơ xa vời, nếu mỗi người cùng chung tay hành động.
“Không khói thuốc từ lớp học hôm nay – Sức khỏe vững vàng cho thế hệ ngày mai.”
Đã đến lúc, chúng ta không chỉ nói không với thuốc lá trong học đường, mà còn hành động quyết liệt để bảo vệ môi trường học tập trong lành cho các em học sinh.
